Düşünen Köpek

Pozitif eğitmenler olarak şiddet ve ceza kullanmamamızın birçok sebebi var. Korku yerine güven aşılamayı tercih ediyoruz. Peki eğitimin amacı nedir?

Gail Fisher’ın “The Thinking Dog (Düşünen Köpek)” kitabını okuduktan sonra, bununla ilgili yazmam gerektiğini düşündüm. Kendisi, pozitif eğitime geçiş yapmadan önce geleneksel yöntemleri kullanan, zamanında kendi alanında oldukça tanınan ve kitaplar çıkarmış bir eğitmenmiş. Pozitif eğitim konusunda ikna olduğu ânı şu anekdotla anlatıyor:

Bir gün köpeği ile Karen Pryor’ın clicker eğitimiyle ilgili bir seminerine katılmış. Sıra köpek sahiplerine gelince, hepsinin yeni bir hareketi şekillendirme ile öğretmesi gerekmiş. Etraftaki bütün köpek-insan çiftlerinden hareket ve click sesleri gelirken Fisher’ın köpeği sadece beklemiş. Eski eğitim geçmişinden ötürü hiçbir hareket sergilememiş.

İşte kitabın ismi de böyle ortaya çıkıyor. Clicker eğitimi alan köpekler düşünüyor ve farklı hareketleri deniyor. İstenilen şeyi hemen anlamasalar da “Acaba benden bunu mu istiyor?” diye düşünüp deneme yanılmadan yararlanabiliyorlar. Ceza içeren eğitim geçmişine sahip köpek ise denemekten korkuyor, tam olarak anlamadığı için hareketsiz kalmayı seçiyor. Sebebi ise geçmişte yanlış seçimler yaptığında cezalandırılmış olması, hata yapmaktan korkmayı öğrenmiş olması.

“Yanlış seçimler” derken tabii ki köpek sahibi veya eğitmeninin doğru veya yanlış olduğuna karar verdiği davranışlardan bahsediyorum. Köpekler doğru ve yanlış gibi ahlaki seçimler yapamazlar. Sizi rahatsız etmek, sizinle inatlaşmak gibi motivasyonlara da sahip değillerdir.

İtaat etmeyi tanımlamam gerekirse, söylenilen her şeyi sorgulamadan yapmak derdim. Geleneksel eğitimin köpeğe aşıladığı düşünce de budur. Düşünme becerisini bir kenara bırakıp, sadece söyleneni yapmaya, kendi seçimlerini yapmaktan kaçınmaya itilir köpek. Oysa ki pozitif yöntemlerle köpeğini eğiten insanlar, köpeğinin ne kadar da akıllı olduğunu sık sık söyler. Aradaki fark, geleneksel eğitim alan köpeğin hata yapmaktan çekinmesidir.

Sonuç olarak köpeğimizin davranışlarından memnun değilsek, ilk olarak bize inat olsun diye yapmadığını hatırlayıp derin bir nefes almalıyız. O sadece kendi bildiklerini kullanarak ihtiyaçlarını karşılıyor, sorunlarını çözmeye çalışıyor. Onu korkutan ve güvenini sarsan bir insan değil, ona doğru yolu gösteren güvenilir bir rehber olmak için çabalamalıyız. Bir davranışı değiştirmek istiyorsak doğrusunu öğretmeli ve doğru seçimler yapmasını desteklemeliyiz.

Bu yazı, StarDogs Eğitimciler Akademisi mezunu Pozitif Köpek Eğitmenlerimizden Irmak Canatan tarafından kaleme alınmıştır.