Pozitif düşün, pozitif eğit.
Parmakla Gösterme
Köpeğiniz parmakla bir şeyi gösterdiğinizde anlıyor mu? Yoksa bu karikatürdeki gibi parmağınızın ucuna mı bakıyor?
Birçok hayvan, türdeşleriyle iletişim kurmak için çeşitli sinyaller kullanır. Sosyal hayvanlar, genel olarak yalnız yaşayan hayvanlara göre bu açıdan daha gelişmiştir. Belki de en bilindik örnek olarak kuşların bir yırtıcı yaklaştığında öbürlerine sesli sinyaller vermesini gösterebiliriz.
Parmakla gösterme davranışı ise insana özgü olduğu düşünülen bir göstergesel sinyaldir (referential signal). Bir objeyi veya bir konumu göstermek, işaret etmek için işaret parmağımızı kullanırız. Bu sebeple düşündüğümüz kadar basit bir davranış değildir aslında. Bebekler 9 aylıkken parmakla göstermeyi anlamaya başlarken, 1-2
yaşlarına gelince kendileri de kullanmaya başlıyor. (1)
İletişimsel sinyaller genellikle hayvanların türdeşleri için olsa da, araştırmalar köpeklerin de parmakla göstermeyi anlayabildiğini gösteriyor (2). Bunu kendi köpeğinizle de deneyebilirsiniz: iki yanınıza birer kap alın ve sadece birinde yiyecek olsun. Bir kaba işaret edin ve köpeğinizin seçim yapmasını bekleyin. Aşağıdaki görsel, farklı gösterme şekillerine örnekler içeriyor:
Daha karmaşık bir deney düzeneği örneği:
Köpekler bu deneyde başarılı olsalar da, insanlarla aynı şekilde düşündükleri sonucunu çıkarmamız yanlış olur. Araştırmalara göre köpekler parmakla gösterilen objenin hangi tarafta olduğuna ve gösteren kişiye yakınlığına göre karar veriyorlar, parmağın göstergesini doğrusal olarak takip ederek değil. (2)
Peki köpeklerin başarısı sadece insanlarla beraber yetişmiş olmaktan mı geliyor? Bunu test etmek için aynı deney kurt yavrularıyla yapılmış. Köpeklerin en yakın
akrabası olsalar da evcilleşme sürecinden geçmedikleri için kurtlar ve köpekler arasında genetik farklar var. Yoğun bir eğitim sürecinden sonra bile, kurtlar bu
deneyde köpekler kadar başarılı olamamış. Bu da genetik olarak köpeklerin insan sinyallerini anlamakta avantajlı olduğunu gösteriyor. İnsanlarla işbirliği içinde olmak,
köpeklerin doğasında bulunuyor. (3)
Bu demek değil ki bütün köpekler parmakla göstermeyi anlar! Anlamıyorsa da akıllı değil anlamına gelmez. Birçok beceri gibi bu da popülasyonda dağılım göstermekte, bazı köpekler doğal olarak daha kolay anlıyorken bazılarının daha az anlaması beklendik bir durum.
Bu yazı, StarDogs Eğitimciler Akademisi mezunu Pozitif Köpek Eğitmenlerimizden Irmak Canatan tarafından kaleme alınmıştır.
Kaynakça:
- Miklósi, Á., & Soproni, K. (2005). A comparative analysis of animals’
understanding of the human pointing gesture. Animal Cognition, 9(2), 81–93.
https://doi.org/10.1007/s10071-005-0008-1 - Lakatos, G., Gácsi, M., Topál, J., & Miklósi, Á. (2011). Comprehension and
utilisation of pointing gestures and gazing in dog–human communication in
relatively complex situations. Animal Cognition, 15(2), 201–213.
https://doi.org/10.1007/s10071-011-0446-x - Miklósi, Topál, J., & Csányi, V. (2004). Comparative social cognition: What
can dogs teach us? Animal Behaviour, 67(6), 995–1004.
https://doi.org/10.1016/j.anbehav.2003.10.008
Not: düzeltmeler için Zeynep Gökmen’e teşekkürler 🙂
